Monday, 1 December 2008

Đất công lãng phí nhiều năm, trách nhiệm ở đâu? Bài 1: Bị biến thành “tư” - khó đòi!

Trong khi nhiều doanh nghiệp (DN) được giao quản lý và sử dụng kho bãi, đất công đã sử dụng không đúng mục đích, cho thuê kiếm lợi hoặc bỏ trống gây lãng phí… thì rất nhiều quận, huyện “khát” từng mét đất để xây trường học, nhà tái định cư! Nhiều khu đất đã có quyết định thu hồi của UBNDTP nhưng quận, huyện vẫn không lấy lại được. Nguyên nhân do đâu?


Mỗi hồ sơ giao đất: 3 - 5 năm


Theo khảo sát của HĐNDTP, hiện có rất nhiều DN “ôm” nhiều kho bãi với diện tích hàng chục ngàn mét vuông, rồi bỏ trống nhiều năm. Tiêu biểu nhất có lẽ là các kho ở quận 8. Hàng loạt kho như: 442 Phạm Thế Hiển, phường 4 – Công ty Gạch bông Thanh Danh (1.267,6m2), kho 186 Mễ Cốc phường 15 – Tổng Công ty Cơ khí Sài Gòn (2.440,9m2), kho 363 Bến Bình Đông, phường 13 – Tổng Công ty Lương thực miền Nam (2.651,4m2), kho không số trên đường Hồ Ngọc Lãm, phường 16 – Công ty Thương mại kỹ thuật và Đầu tư PeTec (19.706,2m2), kho 42 - 46 Mạc Vân, phường 13 - Tổng Công ty Dệt may Gia Định (4.372,8m2), kho 165 Phong Phú, phường 11 - Công ty Lưới sợi bao bì TP (704,5m2) đang trong tình trạng bỏ trống và sắp sập…







Tại TPHCM “tấc đất, tấc vàng” nhưng đã có hàng ngàn khu đất công bị sử dụng lãng phí, sai mục đích, bị chiếm dụng chuyển đổi công năng, biến thành của “tư” làm thất thoát nguồn thu lớn cho ngân sách… Đây không phải là chuyện không ai biết. Nhiều ban chỉ đạo đã được thành lập nhằm chấn chỉnh, sắp xếp lại khối tài sản khổng lồ này, nhưng đến nay đây đó ở nhiều quận - huyện vẫn còn các khu đất, kho bãi bị lấn chiếm, cho thuê công khai.

Tuy bị bỏ trống nhưng việc thu hồi lại quá nhiêu khê. Dù các cơ quan chức năng đã mất đến 3 năm mới lập xong hồ sơ pháp lý để UBNDTP ra quyết định thu hồi kho bãi 15 Lương Ngọc Quyến (phường 13, quận 8) cho quận xây trường mầm non, nhưng đến nay đơn vị thuê kho bãi vẫn không chịu bàn giao mặt bằng. Quận đành ngồi chờ vì không thể tiến hành cưỡng chế do kho bãi này thuộc… Công ty kho bãi TP quản lý.


Trường hợp kho 481 Bến Ba Đình (diện tích 12.330m2) cũng do Công ty Kho bãi TP (thuộc Tổng Công ty Địa ốc Sài Gòn) quản lý còn “căng” hơn. Kho đã cho thuê mà bên thuê thì không chịu trả; vì vậy muốn thu hồi, phải chờ Công ty Kho bãi TP khởi kiện ra tòa đòi lại kho. UBND quận 8 cho rằng nên tách hai sự việc này ra.


Một mặt để cho quận cưỡng chế thu hồi trước phần diện tích hơn 10.000m2 kho bãi do bên thuê đang sử dụng; phần diện tích bên thuê đã phân nền bố trí cho cán bộ, công nhân viên xây nhà thì sẽ khảo sát, thu thập pháp lý, lập phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng theo quy định hiện hành; còn việc giải quyết thanh lý hợp đồng thuê kho bãi giữa Công ty Kho bãi TP và bên thuê là một vụ kiện độc lập giữa hai bên do tòa án giải quyết. Sở Xây dựng lại cho rằng UBNDTP nên dùng quyết định cưỡng chế hành chính đối với kho bãi này…


Ở quận 11 cũng vậy, từ năm 2003, đồng chí Lê Thanh Hải, Bí thư Thành ủy TPHCM, lúc đó là Chủ tịch UBNDTP đã thống nhất thu hồi mặt bằng 435/4 Hàn Hải Nguyên (quận 11) của Công ty CP Thủy sản số 5 để xây dựng trường học.


Thế nhưng, đã qua 5 năm, mọi hồ sơ thủ tục, định giá hoàn thành, chỉ còn chờ bàn giao mặt bằng thì bỗng dưng đầu năm 2008, Bộ NN-PTNT gởi công văn đề nghị UBNDTP cho công ty tiếp tục ổn định cơ sở sản xuất. Vì vậy, đến hạn giao mặt bằng, Ban giám đốc công ty không bàn giao mà hoãn để chờ kết quả của công văn kia.


Trong khi đó, tiền bồi thường mặt bằng 435/4 Hàn Hải Nguyên đã gởi vào ngân hàng để chờ thanh toán và các mặt bằng lân cận (cùng khu quy hoạch trường học) đã thu hồi xong cũng phải nằm chờ. Mặt bằng 152 Lạc Long Quân (dùng để xây dựng di dời chợ Bình Thới) cũng vậy. Đã gần 5 năm bỏ trống, đã qua không biết bao nhiêu hồ sơ thủ tục, thậm chí chính sách giá thay đổi phải định giá nhiều lần, thế nhưng đến nay vẫn bỏ không mà quận không thể thu hồi được.


Từ “công” thành “tư”, rồi sẽ được hợp thức hóa?!


Rảo một vòng dưới sự hướng dẫn của người dân xung quanh, chúng tôi thấy hầu hết kho bãi đều… biến tướng. Có nơi cho thuê mặt bằng thu lợi để bỏ “túi riêng”, có nơi cho người thân vào chiếm dụng xây nhà trái phép rồi ở luôn…


Kho 65 Nguyễn Thái Học, quận 1 bị chiếm dụng gần hết phần mặt tiền để xây dựng gần 10 căn nhà trệt và 1 lầu phía mặt tiền để cho thuê mở tiệm uốn tóc, tạp hóa và cả khách sạn. Còn phía bên trong thì bỏ trống và được làm bãi đậu xe mô tô. Kho 30 Nguyễn Cư Trinh, quận 1 thì biến thành nhà hàng ca nhạc, bên trong kho bãi này đã thay hình đổi dạng hoàn toàn. Kho 147 Trần Hưng Đạo, quận 1 nằm ở vị trí đắc địa - ngã ba cắt ngang với đường Đề Thám nhưng có một phần bị đóng cửa bỏ trống. Đối diện kho bãi 552 Xô Viết Nghệ Tĩnh là địa chỉ 555 Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường 25, quận Bình Thạnh, người thường sẽ không thể nhận ra đâu là kho bãi bởi tại đây cũng đã có một dãy nhà hơn 20 căn được xây dựng kiên cố mà theo người dân cho biết thì những căn nhà này cũng đã được… cấp sổ hồng (?!).


Nhiều nơi ở quận 8 cũng thế, do các đơn vị được giao quản lý kho bãi buông lỏng quản lý, đã để người dân vào chiếm dụng kho bãi xây nhà ở. Chẳng hạn như kho 97/6 Hưng Phú, phường 8 (156m2), do Công ty Bột mì Bình Đông quản lý, hiện đang có 4 hộ dân vào chiếm giữ xây dựng nhà trái phép rồi ở luôn nhiều năm nay.


Kho 30 Nguyễn Văn Của, phường 13 do Công ty cổ phần Bột giặt Net quản lý sử dụng, với mặt bằng phía ngoài là căn nhà 1 trệt, 3 lầu cũng đang có một số người vào ở. Nhưng điều đáng nói hơn, có kho bãi bị chiếm dụng rồi hợp thức hóa bán nhà theo Nghị định 61 của Chính phủ như kho 15 Lương Ngọc Quyến, phường 13 do Công ty cổ phần Hóa chất và vật tư khoa học kỹ thuật (Bộ Công thương) quản lý từ năm 1976 đến 1984, sau đó mới chuyển qua ký hợp đồng cho Công ty Kho bãi TP thuê sử dụng. Kho 338 Bến Bình Đông, phường 15 do Công ty cổ phần Ong mật TPHCM quản lý cũng đã xây dựng 12 căn nhà để cấp cho 12 hộ là cán bộ nhân viên của công ty ở.


Mà theo giải thích của công ty là vì trong những năm 1981 - 1994 do tình trạng nhà ở của cán bộ công nhân viên của công ty gặp nhiều khó khăn nên công ty đã cho 12 cán bộ lưu trú tại đây. Từ năm 1996, Công ty Mật ong TPHCM được cổ phần hóa và Ban giám đốc mới không được bàn giao về sự quản lý của kho 338 Bến Bình Đông, do đó đến nay các hộ này vẫn tiếp tục lưu trú ổn định, đều đã có hộ khẩu và đã được cấp số nhà.


Thậm chí, một số hộ đã bán lại cho người khác vào ở. Tương tự kho 481 Bến Ba Đình, phường 8 do Công ty Kho bãi TP quản lý đã cho Công ty Hóa chất vật liệu điện thuê sử dụng. Nhưng đơn vị lại tự ý chuyển đổi công năng, phân nền nhà ở bố trí cho 24 cán bộ công nhân viên của công ty với diện tích lên đến 2.036m2. Đến nay vẫn chưa thấy các cơ quan chức năng xử lý việc làm “rơi rớt” tài sản của nhà nước?!


LÊ LONG


 

No comments: